Ăn nhiều đường có làm tăng nguy cơ sỏi thận không?

Sỏi thận là một vấn đề sức khỏe phổ biến, gây đau đớn và ảnh hưởng lớn đến chất lượng cuộc sống. Trong khi các nguyên nhân phổ biến như uống ít nước hay chế độ ăn nhiều muối thường được biết đến, một nghiên cứu gần đây đã làm sáng tỏ một yếu tố khác có thể góp phần: tiêu thụ quá nhiều đường. Vậy, liệu việc ăn nhiều đường có thực sự làm tăng nguy cơ sỏi thận? Hãy cùng tìm hiểu.

1. Mối liên hệ giữa đường và sỏi thận

Theo một nghiên cứu được công bố vào tháng 8 năm 2023, chế độ ăn nhiều đường bổ sung (added sugar) có liên quan đáng kể đến nguy cơ hình thành sỏi thận. Nghiên cứu đã theo dõi 28.303 người lớn trong suốt 11 năm và phát hiện rằng những người tiêu thụ hơn 25% lượng calo hàng ngày từ đường bổ sung có nguy cơ phát triển sỏi thận cao hơn 88% so với những người giới hạn lượng đường bổ sung dưới 5% calo hàng ngày.

Điều này đặc biệt đáng lo ngại vì đường bổ sung thường xuất hiện trong các loại thực phẩm chế biến như nước ngọt, bánh kẹo, và các loại đồ ăn nhẹ. Nghiên cứu đã chỉ ra rằng việc ăn nhiều đường có làm tăng nguy cơ sỏi thận, đặc biệt khi lượng calo từ đường bổ sung vượt mức khuyến nghị.

2. Tại sao đường có thể gây ra sỏi thận?

Ăn nhiều đường có làm tăng nguy cơ sỏi thận là do một số nguyên nhân sau:

• Tăng lượng canxi trong nước tiểu
  Các nghiên cứu trước đây đã chỉ ra rằng tiêu thụ đường có thể làm tăng lượng canxi bài tiết qua nước tiểu. Khi nồng độ canxi trong nước tiểu quá cao, nó dễ dàng kết hợp với oxalate hoặc phosphate để hình thành sỏi thận.
• Gây tăng cân và các bệnh chuyển hóa
  Đường bổ sung, đặc biệt trong nước ngọt, chứa lượng calo cao và dễ dẫn đến tăng cân. Thừa cân hoặc béo phì là yếu tố nguy cơ quan trọng của các bệnh như cao huyết áp, kháng insulin, và tiểu đường – tất cả đều liên quan đến nguy cơ sỏi thận.

3. Đường bổ sung và đường tự nhiên: Sự khác biệt quan trọng

Cần phân biệt giữa đường bổ sung và đường tự nhiên khi thảo luận về tác động của đường đến sức khỏe.

• Đường bổ sung: Là các loại đường được thêm vào thực phẩm hoặc đồ uống trong quá trình chế biến, chẳng hạn như đường trắng, đường nâu, xi-rô ngô, và mật mía. Những loại đường này là thủ phạm chính dẫn đến các vấn đề sức khỏe.
• Đường tự nhiên: Có trong trái cây, rau củ, và sữa. Loại đường này được “bọc” trong chất xơ, vitamin, và khoáng chất, làm giảm nguy cơ ảnh hưởng xấu đến sức khỏe thận.

Nghiên cứu nhấn mạnh rằng chính đường bổ sung, chứ không phải đường tự nhiên, là yếu tố liên quan đến nguy cơ sỏi thận.

4. Những thực phẩm giàu đường bổ sung cần tránh

Đường bổ sung không chỉ nằm trong các loại thực phẩm rõ ràng như bánh kẹo và nước ngọt. Nhiều sản phẩm khác cũng chứa lượng đường đáng kể, bao gồm:

• Ngũ cốc ăn sáng
• Kem
• Sốt cà chua, nước sốt salad
• Sữa chua có đường
• Đồ ăn nhẹ đóng gói như bánh snack

5. Làm thế nào để giảm nguy cơ sỏi thận do đường?

Để giảm nguy cơ sỏi thận và trả lời cho câu hỏi ăn nhiều đường có làm tăng nguy cơ sỏi thận, bạn có thể thực hiện các biện pháp sau:

1. Giảm lượng đường bổ sung
   Theo khuyến nghị, lượng đường bổ sung nên chiếm không quá 10% tổng calo hàng ngày. Để đạt được điều này, hãy hạn chế nước ngọt, bánh kẹo, và thực phẩm chế biến.
2. Tăng cường uống nước
   Uống đủ nước là cách hiệu quả nhất để giảm nguy cơ sỏi thận. Nước giúp pha loãng các chất có thể kết tinh trong nước tiểu, bao gồm canxi và oxalate.
3. Chọn thực phẩm tự nhiên
   Ưu tiên trái cây tươi thay vì nước ép trái cây đóng chai. Chất xơ trong trái cây sẽ giúp làm chậm quá trình hấp thụ đường.
4. Đọc nhãn thực phẩm
   Luôn kiểm tra nhãn để xác định lượng đường bổ sung trong sản phẩm. Hãy cảnh giác với các từ như sucrose, glucose, fructose, đường tổng (total sugars), đường bổ sung (added sugar)… trong danh sách thành phần. 
5. Duy trì cân nặng khỏe mạnh và vận động
   Kiểm soát cân nặng và tập thể dục đều đặn không chỉ giúp giảm nguy cơ sỏi thận mà còn bảo vệ sức khỏe tổng thể.

6. Đường có phải là nguyên nhân chính gây sỏi thận?

Mặc dù đường không phải là nguyên nhân trực tiếp gây sỏi thận, nhưng việc tiêu thụ quá nhiều đường bổ sung có thể làm gia tăng nguy cơ thông qua các tác động gián tiếp như tăng canxi trong nước tiểu và các bệnh chuyển hóa. Điều quan trọng là cần xây dựng thói quen ăn uống lành mạnh, hạn chế thực phẩm chế biến và duy trì lối sống tích cực.

Sỏi thận là một vấn đề sức khỏe có thể phòng ngừa được, và giảm tiêu thụ đường bổ sung là một bước quan trọng để bảo vệ thận. Bằng cách chọn lựa thực phẩm thông minh, uống đủ nước, và duy trì cân nặng hợp lý, bạn có thể giảm thiểu nguy cơ không chỉ sỏi thận mà còn nhiều vấn đề sức khỏe khác. Hãy bắt đầu từ những thay đổi nhỏ để bảo vệ thận và sức khỏe tổng thể của bạn.

Tóm lại, ăn nhiều đường có làm tăng nguy cơ sỏi thận, đặc biệt là đường bổ sung. Việc giảm thiểu lượng đường bổ sung trong chế độ ăn uống, kết hợp với lối sống lành mạnh, sẽ giúp bạn bảo vệ sức khỏe của thận và giảm nguy cơ mắc sỏi thận. Để biết thêm về máy đo đường huyết liên tục 3P, bạn có thể truy cập bài viết <gắn link landingpage 3P>

Tài liệu tham khảo:

https://www.health.harvard.edu/diseases-and-conditions/study-links-a-sugar-heavy-diet-to-a-higher-risk-of-kidney-stones