Bệnh trào ngược dạ dày thực quản: Nguyên nhân-triệu chứng-chẩn đoán và cách điều trị

1. Nguyên nhân trào ngược dạ dày

Khi bạn ăn, thức ăn đi từ cổ họng đến thực quản và xuống dạ dày. Một vòng các sợi cơ ở phần dưới thực quản ngăn chặn thức ăn đã nuốt di chuyển ngược lên trên. Những sợi cơ này được gọi là cơ thắt thực quản dưới (LES).

Khi vòng cơ này không khép lại hoàn toàn, các chất trong dạ dày có thể rò rỉ trở lại thực quản. Điều này được gọi là trào ngược hoặc trào ngược dạ dày. Axit dạ dày mạnh cũng có thể làm hỏng niêm mạc thực quản.

1.1 Các yếu tố nguy cơ gây trào ngược dạ dày thực quản:

Các yếu tố làm tăng nguy cơ trào ngược dạ dày bao gồm:

• Thoát vị gián đoạn (Phần trên dạ dày phình ra phía trên cơ hoành)
• Béo phì
• Thai kỳ
• Rối loạn mô liên kết, chẳng hạn như xơ cứng bì

Những yếu tố khác khác làm tình trạng trào ngược dạ dày thực quản của bạn trầm trọng hơn:

• Sử dụng rượu, bia, đồ uống có cồn
• Sử dụng các loại đồ uống có gas
• Sử dụng thức ăn nhanh, thực phẩm cay nóng, nhiều axit
• Hút thuốc hoặc sử dụng thuốc lá
• Nằm xuống trong vòng 3 giờ sau khi ăn

1.2 Một số loại thuốc có thể làm nặng hơn tình trạng trào ngược dạ dày

Thuốc kháng cholinergic (ví dụ: thuốc say sóng), thuốc chẹn beta cho bệnh cao huyết áp hoặc bệnh tim, thuốc giãn phế quản cho bệnh hen suyễn hoặc các bệnh phổi khác, thuốc chẹn kênh canxi cho bệnh cao huyết áp, thuốc tăng Dopamine cho bệnh Parkinson, Progestin điều trị chảy máu kinh nguyệt bất thường hoặc ngừa thai, thuốc an thần cho chứng mất ngủ hoặc lo lắng, theophylline (đối với bệnh hen suyễn hoặc các bệnh phổi khác), thuốc chống trầm cảm ba vòng

Trong trường hợp nghi ngờ loại thuốc đang sử dụng gây ra chứng ợ nóng, bạn cần liên hệ ngay với nơi cung cấp thuốc hoặc cơ sở y tế kê đơn thuốc để có hướng xử lý.

2. Các triệu chứng của bệnh dạ dày

Các triệu chứng phổ biến của bệnh trào ngược dạ dày:

• Cảm giác thức ăn mắc kẹt sau xương ức
• Ợ nóng hoặc đau rát ở ngực
• Buồn nôn sau khi ăn

Các triệu chứng ít phổ biến hơn là:

• Trào ngược thức ăn trở lại khoang miệng
• Ho hoặc thở khò khè
• Khó nuốt
• Nấc cụt
• Khàn tiếng hoặc thay đổi giọng nói
• Đau họng

Các triệu chứng có thể trở nên nặng hơn khi bạn cúi xuống, nằm xuống hoặc sau khi ăn, đặc biệt là vào ban đêm.

3. Xét nghiệm và chẩn đoán bệnh trào ngược dạ dày

Các xét nghiệm có thể giúp phát hiện bệnh trào ngược dạ dày:

• Nội soi dạ dày
• Thử nghiệm thăm dò axit ambulatory (pH)
• Đo áp lực thực quản
• Chụp cảm quang

4. Cách điều trị và cải thiện chứng trào ngược dạ dày:

Tin vui cho bạn là thay đổi lối sống và chọn lựa các loại thực phẩm có thể giúp điều trị các triệu chứng của bệnh trào ngược dạ dày. Một số thay đổi về lối sống thường được bác sĩ khuyến cáo giúp người bệnh cải thiện triệu chứng:

• Nếu bạn thừa cân hoặc béo phì, giảm cân có thể giúp bạn làm giảm triệu chứng
• Nâng đầu giường hoặc gối nếu các triệu chứng của trở nặng vào ban đêm.
• Ăn tối trước khi đi ngủ từ 2 đến 3 tiếng để có thời gian tiêu hóa thức ăn.
• Hạn chế sử dụng đồ uống có cồn, nước ngọt có gas

• Hạn chế các thực phẩm cay nóng, thức ăn nhanh
• Không nên ăn các loại quả nhiều axit lúc đang đói như chanh, quất, dứa…
• Tránh các loại thuốc như aspirin, ibuprofen (Advil, Motrin) hoặc naproxen (Aleve, Naprosyn). Thay vào đó có thể sử dụng acetaminophen (Tylenol) để giảm đau.

Lưu ý: bạn cũng nên uống thuốc với nhiều nước. Khi bác sĩ cung cấp cho bạn một loại thuốc mới, hãy hỏi xem liệu nó có làm chứng ợ nóng của bạn trở nên trầm trọng hơn hay không.

5. Một số loại thuốc điều trị bệnh trào ngược dạ dày thực quản:

• Bạn có thể sử dụng thuốc kháng axit không kê đơn sau bữa ăn và trước khi đi ngủ, mặc dù tác dụng giảm đau có thể không kéo dài lâu. Tác dụng phụ thường gặp của thuốc kháng axit bao gồm tiêu chảy hoặc táo bón.
• Các loại thuốc kê đơn và không kê đơn khác có thể điều trị chứng trào ngược dạ dày. Chúng hoạt động chậm hơn thuốc kháng axit nhưng giúp bạn giảm đau lâu hơn.
• Thuốc ức chế bơm proton (PPI) làm giảm lượng axit sản sinh trong dạ dày của bạn.
• Thuốc kháng histamin H2 cũng làm giảm lượng axit tiết ra trong dạ dày.
• Phẫu thuật chống trào ngược có thể là một lựa chọn nếu các triệu chứng không thuyên giảm sau quá trình sử dụng thuốc và thay đổi lối sống.

Nguồn tham khảo: https://medlineplus.gov/ency/article/000265.htm