Mối liên hệ giữa Insulin và cân nặng: Hiểu đúng để kiểm soát đường huyết tốt hơn 

Nhiều người mắc tiểu đường lo lắng rằng dùng insulin sẽ gây tăng cân. Đây là suy nghĩ khá phổ biến, đặc biệt ở người mắc tiểu đường tuýp 1 và tuýp 2. Tuy nhiên, trên thực tế, insulin không phải là nguyên nhân trực tiếp khiến cơ thể tăng cân. Vấn đề nằm ở cách cơ thể sử dụng năng lượng trước và sau khi kiểm soát đường huyết tốt hơn. 

1. Insulin hoạt động như thế nào trong cơ thể? 

Insulin có vai trò như một “chìa khóa”, giúp đường (glucose) đi từ máu vào tế bào để tạo năng lượng cho cơ thể hoạt động. 

• Với người tiểu đường tuýp 1, cơ thể gần như không sản xuất insulin, khiến đường không vào được tế bào và tích tụ trong máu. 

• Với người tiểu đường tuýp 2, cơ thể vẫn có insulin nhưng lại phản ứng kém, làm quá trình sử dụng đường không hiệu quả. 

Khi glucose không được dùng đúng cách, cơ thể rơi vào tình trạng thiếu năng lượng, dù ăn uống vẫn đầy đủ. Điều này có thể dẫn đến sụt cân không mong muốn. 

Hình 01: Sụt cân không mong muốn là khi glucose không được dùng đúng cách 

2. Vì sao dùng insulin lại thấy tăng cân? 

Khi bắt đầu dùng insulin hoặc kiểm soát đường huyết tốt hơn, cơ thể cuối cùng cũng hấp thu và sử dụng được lượng đường vốn bị “bỏ phí” trước đó. Nhờ vậy, năng lượng được nạp đầy đủ hơn và cân nặng có thể tăng trở lại. 

Điều quan trọng cần hiểu là đây không phải tăng cân do insulin, mà là cơ thể đang trở về trạng thái cân bằng năng lượng bình thường. 

3. Insulin không tự gây tăng cân 

Tăng cân chỉ xảy ra khi lượng calo nạp vào nhiều hơn lượng cơ thể tiêu hao. Insulin chỉ hỗ trợ cơ thể sử dụng đường hiệu quả hơn, chứ không tự tạo ra mỡ hay cân nặng dư thừa. 

Để duy trì cân nặng hợp lý khi dùng insulin, người tiểu đường nên: 

• Ăn uống điều độ, không ăn quá nhiều tinh bột 

• Ưu tiên thực phẩm ít chế biến 

• Chia nhỏ bữa ăn trong ngày 

• Duy trì vận động nhẹ nhàng, đều đặn 

Hình 02: Duy trì vận động nhẹ nhàng giúp hỗ trợ duy trì cân nặng hợp lý khi dùng insulin  

Việc trao đổi với chuyên gia dinh dưỡng sẽ giúp người bệnh kiểm soát đường huyết mà không lo tăng cân ngoài ý muốn. 

4. Quản lý cân nặng hiệu quả ở người tiểu đường 

Với người tiểu đường tuýp 1, việc theo dõi lượng tinh bột trong mỗi bữa ăn và điều chỉnh liều insulin phù hợp là rất quan trọng. Khi hiểu rõ thực phẩm nào làm đường huyết tăng nhanh, người bệnh sẽ chủ động hơn trong việc lựa chọn món ăn và kiểm soát cân nặng lâu dài. 

5. Theo dõi đường huyết giúp kiểm soát cân nặng tốt hơn 

Một trong những yếu tố quan trọng giúp quản lý cân nặng và tiểu đường hiệu quả là theo dõi đường huyết thường xuyên. Khi nắm được xu hướng đường huyết tăng – giảm trong ngày, người bệnh sẽ dễ điều chỉnh chế độ ăn và sinh hoạt hợp lý hơn. 

Hiện nay, máy đo đường huyết liên tục 3P là giải pháp giúp người tiểu đường theo dõi đường huyết 24/7 mà không cần chích máu nhiều lần. Nhờ đó, người dùng có thể: 

• Nhận biết các thời điểm đường huyết tăng hoặc hạ 

• Điều chỉnh chế độ ăn uống phù hợp  

• Theo dõi đường huyết liên tục nhờ biểu đồ trực quan  

Hình 03: Báo cáo đường huyết trên ứng dụng FPT MediCare  

Kết luận 

Insulin không phải là “thủ phạm” gây tăng cân như nhiều người vẫn nghĩ. Việc tăng cân sau khi dùng insulin thực chất là dấu hiệu cho thấy cơ thể đang sử dụng năng lượng hiệu quả hơn. 

Hiểu đúng về insulin, kết hợp ăn uống hợp lý và theo dõi đường huyết thường xuyên sẽ giúp người tiểu đường ổn định cân nặng, kiểm soát đường huyết tốt hơn và sống khỏe mỗi ngày.