Tiểu đường típ 2 là bệnh lý đặc trưng bởi tình trạng tăng đường huyết kéo dài do rối loạn chuyển hóa và giảm hiệu quả hoạt động của insulin. Việc thay đổi lối sống, đặc biệt là xây dựng chế độ ăn uống hợp lý, đóng vai trò quan trọng trong việc cải thiện kiểm soát đường huyết và giảm nguy cơ biến chứng.
Thực tế cho thấy, nhiều người bệnh tiểu đường típ 2 có thể cải thiện đáng kể tình trạng tăng đường huyết thông qua việc giảm cân hợp lý và duy trì chế độ ăn uống khoa học, phù hợp với thể trạng.
- Các chế độ ăn phổ biến giúp cải thiện tiểu đường típ 2
Hiện nay, có nhiều chế độ dinh dưỡng được áp dụng nhằm hỗ trợ giảm cân và kiểm soát đường huyết ở người mắc tiểu đường típ 2. Tuy nhiên, không có một chế độ ăn duy nhất phù hợp với tất cả mọi người. Tùy thuộc vào thể trạng, lối sống và thói quen sinh hoạt, người bệnh có thể lựa chọn phương pháp phù hợp.
Một số chế độ ăn thường được khuyến nghị bao gồm:
- Chế độ ăn thâm hụt năng lượng
Giảm tổng lượng năng lượng nạp vào mỗi ngày giúp hỗ trợ giảm cân, cải thiện độ nhạy insulin và góp phần kiểm soát đường huyết tốt hơn.
- Chế độ ăn giảm carbohydrat
Hạn chế các thực phẩm giàu tinh bột và đường đơn giúp giảm mức tăng đường huyết sau ăn.
- Nhịn ăn gián đoạn
Giới hạn thời gian ăn uống trong ngày có thể giúp cơ thể sử dụng năng lượng hiệu quả hơn, từ đó hỗ trợ kiểm soát cân nặng và đường huyết.
- Chế độ ăn Địa Trung Hải
Ưu tiên thực phẩm có nguồn gốc thực vật, cá, dầu thực vật và hạn chế thực phẩm chế biến sẵn, góp phần cải thiện sức khỏe chuyển hóa và tim mạch.

Hình 1. Chế độ ăn Địa Trung Hải cải thiện kiểm soát đường huyết
- Điều chỉnh khẩu phần bữa ăn
Thay thế hoặc điều chỉnh các bữa ăn hằng ngày bằng thực phẩm ít năng lượng, dễ kiểm soát khẩu phần nhằm hạn chế tăng đường huyết.
- Giảm chất béo không lành mạnh
Hạn chế chất béo bão hòa và chất béo chuyển hóa giúp giảm nguy cơ rối loạn chuyển hóa và biến chứng tim mạch.
- Cách lựa chọn chế độ ăn phù hợp
Việc giảm cân và kiểm soát đường huyết cần được cá nhân hóa cho từng người bệnh. Một chế độ ăn mang lại hiệu quả với người này có thể không phù hợp với người khác. Khi lựa chọn chế độ ăn, người bệnh nên cân nhắc các yếu tố sau:
- Chỉ số BMI và cân nặng hiện tại
- Sở thích ăn uống, thói quen sinh hoạt và văn hóa ẩm thực
- Khả năng tuân thủ lâu dài và mức độ thay đổi lối sống có thể duy trì

Hình 2. Chế độ ăn phù hợp sở thích cá nhân
Chế độ ăn phù hợp là chế độ có thể duy trì bền vững, đảm bảo dinh dưỡng và mang lại hiệu quả kiểm soát đường huyết lâu dài.
- Những lưu ý quan trọng khi thay đổi chế độ ăn
Trước khi thực hiện bất kỳ thay đổi lớn nào trong chế độ ăn uống, người bệnh tiểu đường típ 2 cần trao đổi đầy đủ với bác sĩ điều trị hoặc chuyên gia dinh dưỡng. Không phải tất cả các chế độ ăn đều an toàn và phù hợp với mọi đối tượng.
Việc cắt giảm hoặc điều chỉnh chế độ ăn quá mức có thể dẫn đến hạ đường huyết nguy hiểm hoặc tình trạng thiếu năng lượng. Do đó, cần theo dõi sát tình trạng cơ thể trong suốt quá trình thay đổi chế độ ăn.
Theo dõi đường huyết thường xuyên giúp người bệnh đánh giá được ảnh hưởng của thực phẩm và bữa ăn đến đường huyết, đặc biệt khi áp dụng chế độ ăn giảm carbohydrat. Việc ghi nhận bữa ăn kết hợp theo dõi đường huyết giúp điều chỉnh khẩu phần phù hợp, hạn chế dao động đường huyết và giảm nguy cơ hạ đường huyết.

Hình 3. Ghi nhận thông tin bữa ăn với ứng dụng FPT Medicare
Theo dõi đường huyết liên tục 3P là giải pháp hỗ trợ người tiểu đường típ 2 theo dõi sự biến động đường huyết trong ngày, từ đó hiểu rõ hơn phản ứng của cơ thể với chế độ ăn uống.
Kết hợp với tính năng ghi nhận bữa ăn trên ứng dụng FPT Medicare, người dùng có thể ước lượng năng lượng và thành phần dinh dưỡng của các món ăn thuần Việt, đồng thời đánh giá ảnh hưởng của từng bữa ăn đến kiểm soát đường huyết. Điều này giúp người bệnh chủ động điều chỉnh số bữa ăn, khẩu phần và lựa chọn thực phẩm phù hợp với tình trạng sức khỏe của bản thân.
Tài liệu tham khảo