Thuy Cao
Tiểu đường típ 2 là bệnh lý mạn tính có thể dẫn đến nhiều biến chứng nghiêm trọng như tổn thương thần kinh, tim mạch, thận và mắt. Bên cạnh những biến chứng thường được nhắc đến, thiếu máu là một tình trạng quan trọng nhưng thường bị bỏ sót ở người bệnh tiểu đường. Các nghiên cứu cho thấy nguy cơ thiếu máu ở bệnh nhân tiểu đường cao gấp 2–4 lần so với người không mắc bệnh.
Vậy tiểu đường liên quan đến tình trạng thiếu máu như thế nào và vì sao người bệnh cần quan tâm đến vấn đề này?
- Vì sao tiểu đường có thể dẫn đến thiếu máu?
Người bệnh tiểu đường có nguy cơ thiếu máu do nhiều cơ chế khác nhau, trong đó phổ biến nhất bao gồm:
- Biến chứng thận: Tổn thương thận do tiểu đường là nguyên nhân hàng đầu gây thiếu máu. Khi chức năng thận suy giảm, khả năng sản xuất erythropoietin – hormone kích thích tạo hồng cầu – cũng giảm theo, dẫn đến tình trạng thiếu máu.
- Tình trạng viêm mạn tính: Tăng đường huyết kéo dài thường đi kèm với phản ứng viêm mạn tính trong cơ thể. Các yếu tố gây viêm làm giảm khả năng hấp thu và sử dụng sắt, từ đó góp phần gây thiếu máu, đặc biệt là thiếu máu do thiếu sắt.
- Tác dụng phụ của thuốc điều trị: Một số thuốc điều trị tiểu đường, điển hình là metformin, có thể làm giảm hấp thu vitamin B12 khi sử dụng kéo dài. Thiếu hụt vitamin B12 là nguyên nhân phổ biến gây thiếu máu ở người bệnh tiểu đường típ 2.
Hình 1. Thiếu vitamin B12 dẫn đến thiếu máu
- Các dạng thiếu máu thường gặp ở người bệnh tiểu đường
Tùy theo nguyên nhân, người bệnh tiểu đường có thể gặp một hoặc nhiều dạng thiếu máu, bao gồm:
- Thiếu máu do thiếu sắt, thường liên quan đến tình trạng viêm mạn tính và rối loạn chuyển hóa.
- Thiếu máu do bệnh mạn tính, thường gặp ở bệnh nhân có biến chứng thận kéo dài.
- Thiếu máu do thiếu vitamin B12, đặc biệt ở những người sử dụng metformin trong thời gian dài.
Việc xác định đúng loại thiếu máu giúp bác sĩ có hướng điều trị phù hợp và hiệu quả hơn.
- Quản lý và kiểm soát tình trạng thiếu máu ở người tiểu đường
Thiếu máu không chỉ gây mệt mỏi, giảm khả năng lao động mà còn có thể là dấu hiệu cảnh báo các biến chứng mạn tính nghiêm trọng hơn. Do đó, người bệnh tiểu đường cần chủ động theo dõi và kiểm soát tình trạng này thông qua các biện pháp sau:
- Xét nghiệm máu định kỳ: Thực hiện xét nghiệm công thức máu toàn phần để theo dõi chỉ số hemoglobin, giúp phát hiện sớm tình trạng thiếu máu.
Hình 2. Xét nghiệm máu phát hiện tình trạng thiếu máu ở người tiểu đường
- Trao đổi với bác sĩ hoặc nhân viên y tế: Khi xuất hiện các triệu chứng như mệt mỏi kéo dài, chóng mặt, hoa mắt hoặc giảm sức bền.
Nhận thức sớm về mối liên hệ giữa tiểu đường và thiếu máu giúp người bệnh và bác sĩ xây dựng kế hoạch theo dõi, can thiệp kịp thời, từ đó hạn chế nguy cơ biến chứng.
- Vai trò của kiểm soát đường huyết trong phòng ngừa thiếu máu
Kiểm soát đường huyết ổn định là yếu tố then chốt giúp làm chậm tiến triển các biến chứng mạn tính, đặc biệt là biến chứng thận – nguyên nhân chính gây thiếu máu ở người tiểu đường. Việc duy trì đường huyết trong ngưỡng mục tiêu góp phần bảo vệ chức năng thận và hạn chế nguy cơ thiếu máu liên quan đến tiểu đường.
Hình 3. Theo dõi đường huyết liên tục giúp kiểm soát đường huyết hiệu quả
Theo dõi đường huyết liên tục 3P là giải pháp hỗ trợ người bệnh theo dõi và cập nhật đường huyết mỗi 3 phút, giúp bệnh nhân tiểu đường theo dõi và kiểm soát đường huyết hàng ngày. Thông qua việc cải thiện kiểm soát, ổn định đường huyết, này góp phần giảm nguy cơ biến chứng mạn tính, bao gồm tổn thương thận và tình trạng thiếu máu ở người bệnh tiểu đường.
Tài liệu tham khảo
Miễn trừ trách nhiệm
