Giảm cân ở người tiểu đường tuýp 1: Hiểu đúng để không ảnh hưởng sức khỏe   

Giảm cân thường được xem là mục tiêu tích cực đối với sức khỏe. Tuy nhiên, với người mắc tiểu đường tuýp 1, giảm cân không đơn giản chỉ là ăn ít hay tập nhiều. Nếu thực hiện không đúng cách, việc giảm cân có thể khiến đường huyết rối loạn, cơ thể mệt mỏi và làm tăng nguy cơ biến chứng. 

Vì vậy, hiểu đúng mối liên hệ giữa giảm cân – insulin – đường huyết là yếu tố quan trọng giúp người mắc tiểu đường tuýp 1 giảm cân an toàn, đồng thời duy trì sức khỏe lâu dài. 

1. Vì sao người mắc tiểu đường tuýp 1 thường sụt cân trước khi điều trị? 

Trước khi được chẩn đoán tiểu đường tuýp 1, nhiều người sụt cân nhanh trong thời gian ngắn. Nguyên nhân chính là do cơ thể thiếu insulin, khiến glucose không thể đi vào tế bào để tạo năng lượng. 

Khi không sử dụng được glucose, cơ thể buộc phải đốt mỡ và thậm chí cả cơ bắp để bù năng lượng. Đồng thời, đường huyết tăng cao khiến thận đào thải nhiều glucose qua nước tiểu, làm cơ thể mất nước và cân nặng giảm nhanh. 

Sau khi bắt đầu điều trị insulin, cân nặng thường tăng trở lại. Đây là phản ứng bình thường khi cơ thể được bù nước và sử dụng năng lượng hiệu quả hơn. 

Hình 01: Cân nặng trở lại bình thường sau khi bắt đầu điều trị insulin là phản ứng khi cơ thể được bù nước  

2. Giảm cân ở tiểu đường tuýp 1 có thực sự khó? 

Trong quá trình sống chung với tiểu đường tuýp 1, nhiều người gặp tình trạng tăng cân do: 

• Sử dụng liều insulin cao và ăn uống để “bù” insulin 

• Phải xử lý hạ đường huyết nhiều lần 

• Ít vận động vì lo ngại đường huyết lên xuống thất thường 

• Ăn nhiều thực phẩm giàu năng lượng nhưng khó nhận biết lượng calo thực tế 

Tuy nhiên, giảm cân vẫn hoàn toàn khả thi nếu người bệnh hiểu rõ cơ thể mình và lựa chọn cách tiếp cận phù hợp, thay vì áp dụng chế độ ăn kiêng khắt khe hoặc cắt giảm insulin. 

3. Vì sao chỉ đếm calo là chưa đủ? 

Với người mắc tiểu đường tuýp 1, giảm cân không chỉ phụ thuộc vào lượng calo nạp vào. Cùng một bữa ăn, phản ứng đường huyết ở mỗi người có thể rất khác nhau. 

Nếu đường huyết tăng nhanh rồi hạ đột ngột, cơ thể dễ rơi vào trạng thái đói, mệt và buộc phải ăn thêm. Điều này khiến quá trình giảm cân trở nên khó kiểm soát. 

Hình 02: Đường huyết kém ổn định sẽ dễ dẫn đến trạng thái mệt mỏi và muốn ăn thêm  

Do đó, thay vì chỉ tập trung vào calo, người bệnh cần chú ý đến ổn định đường huyết để cơ thể sử dụng năng lượng hiệu quả hơn. 

4. Ổn định đường huyết giúp giảm cân an toàn hơn 

Khi đường huyết được duy trì ổn định, insulin hoạt động hiệu quả hơn, giúp glucose được đưa vào tế bào đúng cách. Nhờ đó, cơ thể ít phải tích trữ năng lượng dư thừa dưới dạng mỡ. 

Ngược lại, đường huyết dao động mạnh sẽ khiến người bệnh dễ mệt mỏi, thèm ăn và khó duy trì chế độ sinh hoạt lành mạnh. Vì vậy, ổn định đường huyết không chỉ giúp kiểm soát bệnh mà còn hỗ trợ giảm cân bền vững. 

5. Giảm cân lành mạnh với tiểu đường tuýp 1 nên bắt đầu từ đâu? 

Một số nguyên tắc đơn giản nhưng hiệu quả bao gồm: 

• Điều chỉnh khẩu phần ăn phù hợp với nhu cầu cơ thể 

• Ưu tiên thực phẩm giúp đường huyết tăng chậm 

• Duy trì vận động đều đặn, kết hợp cả vận động nhẹ và tăng sức cơ 

• Theo dõi phản ứng đường huyết để tránh hạ đường huyết trong quá trình giảm cân 

Quan trọng nhất, người bệnh không nên tự ý thay đổi liều insulin mà cần có sự tư vấn từ nhân viên y tế. 

Hình 03: Nên nhận sự tư vấn từ nhân viên y tế khi cần thay đổi liều insulin  

6. Hỗ trợ giảm cân và kiểm soát đường huyết với máy đo đường huyết liên tục 3P 

Trong quá trình giảm cân, việc theo dõi đường huyết thường xuyên đóng vai trò rất quan trọng với người mắc tiểu đường tuýp 1. Máy đo đường huyết liên tục 3P giúp người dùng theo dõi glucose 24/7 mà không cần chích máu nhiều lần trong ngày. 

Thiết bị ghi nhận chỉ số mỗi 3 phút và hiển thị xu hướng đường huyết rõ ràng trên ứng dụng FPT MediCare. Nhờ đó, người dùng có thể nhận biết thời điểm đường huyết dễ tăng hoặc giảm trong ngày, từ đó điều chỉnh bữa ăn, thời gian vận động và sinh hoạt hợp lý hơn. 

Việc theo dõi liên tục giúp kiểm soát đường huyết tốt hơn trong suốt quá trình giảm cân, hạn chế tình trạng hạ đường huyết hoặc dao động mạnh, đồng thời hỗ trợ người bệnh duy trì cân nặng ổn định và an toàn. 

Kết luận 

Giảm cân ở người mắc tiểu đường tuýp 1 không nên là cuộc chạy đua ép cân hay cắt giảm cực đoan. Thay vào đó, hiểu rõ cơ thể và tập trung vào ổn định đường huyết là chìa khóa giúp giảm cân hiệu quả và bền vững. 

Khi kết hợp lối sống lành mạnh với các giải pháp theo dõi hiện đại như máy đo đường huyết liên tục 3P, người bệnh có thể chủ động hơn trong việc chăm sóc sức khỏe, kiểm soát cân nặng và sống khỏe cùng tiểu đường lâu dài.